VĂN HÓA NGƯỜI VIỆT

Vẻ rực rỡ của hoa văn trên trang phục Bana
Nghệ thuật trang trí của người Ba Na rất phong phú và độc đáo, thể hiện trên các loại hoa văn, hoạ tiết sống động trên trang phục, đồ đan.

Hoạ tiết thổ cẩm được sử dụng nhiều ở thổ cẩm (áo, váy, chăn, đồ đan). Người Ba Na thường sử dụng các màu: đen, đỏ, trắng, tạo ấn tượng mạnh mẽ. Hoạ tiết đối xứng phản ánh quan niệm về vũ trụ, lý âm dương, trời đất lấy thiên nhiên làm hình mẫu, thổ cẩm của người Ba Na không khác nào cảnh thiên nhiên thu nhỏ. Đó là cách điệu của hình học, cảnh núi rừng… mỗi người con gái Ba Na đều có nghệ thuật trang trí độc đáo thể hiện qua nghề dệt thổ cẩm truyền thống.
Hoa văn trên thổ cẩm làm màu sắc sặc sỡ, chủ yếu là chạy dọc theo chiều tấm vải, màu đen là màu chủ đạo gây ấn tượng mạnh mẽ về phong cách, đây chính là những hoa văn phản ánh đường nét văn hóa truyền thống và đời sống sinh hoạt hàng ngày của người Ba Na. Thổ cẩm tươi sáng, rực rỡ bay bổng như ước mơ, khát vọng. Mỗi màu lại có tiếng nói riêng, màu đen tượng trưng cho đất rừng trù phú, màu đỏ của khát vọng và tình yêu. Khăn đội đầu của thiếu nữ mang trong mình một giai thoại về tình yêu, lòng thuỷ chung, ngoài ra chiếc khăn đội đầu làm cho duyên thêm các cô gái, những hàng cúc màu trắng, chuỗi cườm tua tủa, cúc bạc lung linh bao hàm sự ước mơ, hạnh phúc luôn đầy đủ.

Trải qua năm tháng cùng với sự giao lưu phát triển nghệ thuật trang trí của người Ba Na vẫn luôn được giữ gìn và phát huy, góp phần làm nên một bản sắc văn hóa đặc thù. Ngày nay đến với buôn làng của người Ba Na vẫn còn in đậm nghệ thuật trang trí thể hiện qua trang phục, đồ đan. Các sản phẩm được làm từ thổ cẩm đã trở thành hàng hóa thời mở cửa và được nhiều người ưa thích.

  Ba Na mặc áo chui đầu, cổ xẻ. Đây là loại áo cộc tay, thân áo có đường trang trí sọc đỏ chạy ngang, gấu áo màu trắng. Họ thường mang khố hình chữ T theo lối quấn ngang dưới bụng, luồn qua háng rồi che một phần mông. Ngày rét, họ mang theo tấm choàng. Ngày trước nam giới búi tóc giữa đỉnh đầu hoặc để xõa. Nếu có mang khăn thì thường chít theo kiểu đầu rìu. Trong dịp lễ bỏ mả, họ thường búi tóc sau gáy và cắm một lông chim công. Nam cũng thường mang vòng tay bằng đồng. 

 

Còn phụ nữ thì mặc áo dài, tay rarlan, áo dài xẻ nách, áo cổ bâu, cổ đứng… với nhiều màu khá nền nã. Quần thì có quần dây thun đen hoặc trắng mặc với áo dài trong dịp lễ, tết. Còn ngày thường thì ai cũng vận sơ mi, quần âu hai ống, mang giày như các vùng khác trong tỉnh, trong nước. Càng về sau, cách ăn mặc càng thống nhất chung, khó phân biệt kẻ thị người quê như xưa nữa.
Theo: maxreading

Nghệ thuật trang điểm mang hương sắc từ thiên nhiên:

Phấn nụ là thứ mỹ phẩm của nội cung nhà Nguyễn còn "sống" đến ngày nay. Nói "sống" là vì nó đã được mệ Sen (Công chúa Lương Linh, con Vua Thành Thái) đưa ra khỏi giới hạn của cung đình, đến với dân gian. Sau cách mạng tháng 8, mệ đã tổ chức sản xuất hàng loạt để phục vụ dân chúng. Đến tận bây giờ, phấn nụ vẫn được phụ nữ Huế ưa thích vì nó không chỉ là một chất dùng để trang điểm, mà còn có tác dụng dưỡng da tuyệt vời, lại rất an toàn, không bao giờ gây dị ứng.

Gọi phấn nụ vì mỗi viên phấn có hình dáng như một nụ hoa xinh xắn. Để có một lượt phấn nụ phải mất 8 ngày cho việc pha chế. Nguyên liệu chính để chế phấn nụ là chất cao lanh thượng hạng mua từ Trung Quốc về. Cao lanh nguyên chất có màu hơi phớt hồng, được nướng chín trên lửa than không khói cho đến khi trở thành trắng tuyết. Chờ đến khi nguội, dùng dao nạo thành bột rồi hoà với nước mưa lắng trong, hoặc nước giếng sâu trong hậu cung, rồi quấy kỹ; cứ một phần bột thì 5 phần nước. Cứ mỗi sáng, khi mặt trời chưa lên, chỗ nước cặn được gạn bỏ, phần bột còn lại tiếp tục được quấy nước rồi lọc qua hai, ba lớp vải sa nõn xếp lên nhau để bỏ đi phần cặn thô...Qua 8 ngày, chỗ bột còn lại sẽ nhẹ tênh và mịn như nhung. Sau lần gạn nước cuối cùng, người ta đặt nhiều lớp giấy thấm hay giấy bản lên khay bạc, phủ lên trên cùng một lớp vải dễ thấm nước rồi lấy thìa múc bột đổ thành nụ hình xoắn ốc lên vải. Khi nước đã kiệt, phấn được đưa vào phơi ở những chỗ thoáng mát, sau đó được cất vào các hộp kín để ướp cùng hoa nhài, hoa bưởi hoặc hoa sứ trắng hái lúc mờ sáng. Mất khoảng mươi ngày để ướp hương hoa, nụ phấn sẽ thơm ngát. Phấn nụ hồng cũng được pha chế theo cách trên, chỉ có khác là phẩm màu cánh sen, hoặc nước cánh hoa hồng đỏ chưng kín hơi được trộn vào lần gạn nước cuối cùng.
Để chế tạo sáp môi, người ta dùng sáp ong loại tốt nấu chảy rồi quấy đều. Mỗi lạng sáp ong trộn thêm ba giọt dầu oliu để sáp mềm mịn. Đổ sáp lỏng lên mấy lớp sa để lọc bỏ cặn thô, rồi lại đun và lọc tiếp ba, bốn lần. Phẩm màu cánh sen được trộn đều vào sáp sau lần đun cuối cùng. Sau đó, sáp được cất giữ trong những hộp nhỏ bằng vàng có nắp thật kín.
Làm bột phấn tô lông mày cũng kỳ công không kém. Người xưa đốt gỗ cây điên điển, rồi thổi thật nhẹ thứ bụi tro đó sang một chiếc mâm bạc. Chỉ những hạt muội nào nhẹ, mịn, bay sang bám được trên bề mặt mâm mới được giữ lại để làm chì kẻ mắt. Bột được cất kín hơi trong hộp sứ nhỏ, nút miệng bằng vải điều đỏ để tránh gió làm vón cục và ánh sáng làm phai màu đen nhung của muội. Phụ nữ trong cung vẽ chân mày bằng cây điên điển phơi khô, giã giập mịn phần đầu rồi cắt xéo vạt. Vẽ vài lần "bút" toè đầu thì cắt lui xuống tiếp, khi nào ngắn quá thì bỏ. Có lẽ vì mất công vậy nên sau này các bà thay bút điên điển bằng cọ lông viết chữ Nho, nét cũng thanh mềm không kém.

Làm tốt - lễ đại kị:

Nghệ nhân Trịnh Bách - người đã dày công tìm hiểu về trang phục và những cổ tục trong nội cung - là một trong số rất ít những nhà nghiên cứu may mắn được chứng kiến cảnh làm tốt (từ người Huế xưa gọi việc trang điểm) của thành viên hoàng thất dành riêng cho những dịp đại kỵ. Bà Điềm Tần, thứ thất của vua Khải Định, người duy nhất trong các công nương, phi tần... thời cuối Nguyễn còn giữ cung cách trang điểm theo lối cổ đã làm cho nghệ nhân xem.
Thoạt tiên, bà dùng phấn nụ pha nước sền sệt đánh mặt trắng hoàn toàn, nhưng từ cằm xuống cổ lại để da trần. Trên nền phấn trắng, đôi mắt không trang điểm nổi lên một cách siêu thực. Hai gò má được bôi một khoảng tròn bằng phấn hồng. Đôi môi cũng được đánh che hết bằng phấn trắng, sau đó bà dùng ngón tay tô một điểm sáp son vào chính giữa môi dưới. Lông mày sau đó được tô lại bằng cọ lông. Lối trang điểm này, cộng với phong cách "lưng ngay, mặt nhìn thẳng, giữ vẻ trang nghiêm theo đúng phép tắc cung đình" khiến cho người được trang điểm trông uy nghi như các tượng tiên, thánh; nét mặt gần như vô cảm cố ý.

 Đó là nghi lễ chỉ dành trong lễ đại kỵ, ngày thường phụ nữ nội cung cũng chỉ điểm trang như phụ nữ ngày nay. Có khác chăng là cả phấn nụ lẫn sáp môi đều được đánh bằng đầu ngón tay chứ không dùng chổi như mỹ phẩm hiện đại...

Theo: maxreading

Ngày xưa, trong sinh hoạt hàng ngày hoặc trong các lễ hội nhỏ, những người phụ nữ trong cung vua thường dùng khăn chít.

Ở xứ nắng lắm, mưa nhiều, người buôn thúng bán bưng cũng vương nét đoan trang. Những tấm áo dài bạc màu vì một nắng hai sương, nối vạt, nối tay vì thiếu vải hay may bằng nhung điều quyền quý, người phụ nữ ở đây vẫn dịu dàng đến nhẹ nhàng như mây, hiền như lúa, e ấp, thơm như e ấp, nhẹ như mây, hiền như lúa, thơm như sen mùa hạ trong hồ Nội đô.

Áo dài Huế thời trước 1945 không chỉ khác với áo dài Hà Nội, Sài Gòn, mà tự thân nó còn đa dạng hoá cho phù hợp với vị trí xã hội, đặc thù lao động của nhiều tầng lớp phụ nữ Huế. Chiếc áo dài Huế cách điệu làm tôn vẻ đẹp của Nam Phương Hoàng hậu trong Tử Cấm Thành. Chiếc áo dài "nối thân" để dễ thay thế khi sờn mòn vì lao động không làm giảm đi vẻ dịu dàng duyên dáng của cô gái chèo đò trên sông Hương... Áo dài sớm có vị trí đặc biệt với phụ nữ Huế bởi sắc lệnh vua Minh Mạng ban hành và bởi nếp sống vương giả, điều kiện sinh hoạt của người dân đất đế đô. Các huyện ngoại thành Huế như Hương Trà, Phú Vang vẫn còn tên tuổi, dấu tích các làng dệt sản xuất các mặt hàng vóc, sa, lĩnh, gấm... và những làng thêu danh tiếng như Sơn Điền, Dương Xuân..., tất cả đã tạo nên một phong cách riêng biệt và nổi bật.

Cuộc đời bà Nguyễn Thị Duyên Sanh (52 tuổi, cựu nữ sinh Đồng Khánh, giáo viên trường THCS Hai Bà Trưng sau này), tấm áo dài là phần không thể thiếu. Bà Sanh mặc áo dài lần đầu tiên khi tròn 16 tuổi, lúc ấy Huế vừa qua cơn bão lịch sử Tổng tiến công nổi dậy Xuân 1968. Chiếc áo ấy được chị gái bà may tay bằng vải mộc trắng đục, cổ vuông ngắn, eo buông, tay dài, tà rộng che kín toàn thân, mộc mạc đúng kiểu đồng phục nữ sinh Đồng Khánh thời bấy giờ.

Nếu chiếc áo chỉ là một kỷ vật thời hoa phượng, bà Duyên Sanh sẽ không nâng niu cẩn thận đến 36 năm nay. Chiếc áo mở đầu giai đoạn tuyệt diệu nhất trong đời bà: kể từ đây, cô bé Duyên Sanh trở thành người lớn, không còn mặc áo cộc ra đường và bắt đầu được phép coi áo dài như trang phục duy nhất khi rời cổng như mọi phụ nữ trưởng thành đất Cố Đô những năm trước 1975. Cũng từ đây, trong tà áo dài mềm mại mà khá cồng kềnh, phiền toái với người thiếu ý tứ, bà Sanh và các thiếu nữ cùng lứa giữ gìn dáng đi, cách đứng, nết ngồi sao cho luôn nhẹ nhõm. Khi được mời ngồi, họ ý tứ đưa mắt nhìn mặt ghế, khẽ vén vạt áo sau lên rồi mới nhẹ nhàng ngồi xuống. Những ngón tay mềm xếp tà trước, kéo thẳng thớm trên gối cho trang trọng và ưa mắt. Sau này, khi điều khiển xe máy, xe đạp, phụ nữ Huế cũng có những động tác cẩn trọng mà duyên dáng tương tự. Bà Sanh nói, trong chiếc áo dài, người phụ nữ cảm nhận niềm tự hào đức hạnh và ý thức giữ gìn đức hạnh ấy. Với kiểu dáng bó sát thân, chiếc áo giúp họ rèn luyện nét e ấp trời sinh. Trong tà áo dài, ai cũng buộc phải khép nép, chỉ có thể ngồi thẳng, bước ngắn, đánh nhẹ tay, khó có thể nói cười thoải mái như khi mang đồ đầm, đồ kiểu. Ngay cả các nữ sinh, tuy đồng phục không bó sát người, vẫn tự thấy phải giữ gìn cử chỉ, cử động nhẹ nhàng hơn. Một chút thiếu cẩn trọng cũng có thể làm nhăn vạt, rách tà. Một vệt đất nhỏ trên áo trong mỗi giây lơ là cũng có thể đập ngay vào mắt người đối diện. Chưa nói đến những tác động của thời tiết ở Huế - xứ mưa lắm, nắng nhiều; vạt áo có thể ướt đẫm nước mưa mùa đông, lấm tấm mồ hôi mùa hạ.

Thế nên, theo bà Duyên Sanh, loại trang phục bắt buộc và bó buộc này vô tình giúp người mặc trở nên ''mềm'' hơn. Bà từng quen con gái cố nhà thơ - họa sĩ Hải Bằng, một ''nàng'' nổi tiếng nghịch ngợm, cũng thành ''hiền'' sau một thời gian bị cha buộc chỉ mặc áo dài, trừ lúc ngủ. Không biết có phải vì bản tính e lệ của phụ nữ Huế không, mà bà Duyên Sanh cứ đẩy ''tiếng thơm'' của ''một nửa thế giới'' xứ mình cho chiếc áo dài đến vậy. Lớp thế hệ trước, rồi bà Duyên Sanh và các bạn học trường Đồng Khánh, từ những bà vợ quan trong triều, những tiểu thư khuê các mưa không đến mặt, nắng chẳng đến đầu, quanh năm trong phòng the, cung cấm đến các chị buôn thúng bán bưng với những gánh bún bò, cơm hến, bánh canh, những giỏ trái cây, xách bánh bèo, bánh lọc một nắng, hai sương từ mọi nẻo ngoại ô Văn Thánh, Kim Long, Nam Giao, Nguyệt Biều, Vĩ Dạ, lên những chuyến đò Thừa Phủ hay 14 tuyến xe buýt tỏa về các chợ nội thành... ai nấy đều kín đáo đến cao sang, nhỏ nhẹ đến nhẫn nhịn, rất Huế.

Người Pu Péo không thêu trên trang phục các dải hoa văn chắp ghép bằng vải mầu xanh, đỏ, trắng, tím, vàng, nổi lên rực rỡ viền quanh 2 tà áo, trên tấm choàng hình quả trám phủ trước váy, quanh gấu váy và trên khăn đội đầu các hình tam giác, quả trám, hình chữ nhật là những hình cơ bản được chắp ghép tỉ mỉ, khéo léo tạo nên các họa tiết hình mào gà, mặt trời thể hiện những ý niệm chung về tín ngưỡng sùng bái. Mặt trời và những quan niệm Âm-Dương tương hợp nguồn gốc tăng trưởng, phồn vinh của con người và vạn vật trong vũ trụ.

Chủ đề tập trung, hình thức đơn giản, gây được một ấn tượng mạnh mẽ về mối tương quan, sự chuyển động của sắc mầu để tượng trưng cho sự biến chuyển của thiên nhiên, biểu trưng cho sự biến ảo kỳ diệu của vũ trụ, vạn vật là những điều khó khăn trong sự hạn chế của nghệ thuật trang trí, song người Pu Péo đã thực hiện được trên trang trí y phục của người mình với một mỹ cảm đặc sắc độc đáo. Những quy tắc bố cục cân đối cứng nhắc đã bị phá vỡ, nhường chỗ cho một phong cách phóng khoáng, linh hoạt. Hạt cườm các mầu, mặt mài bằng kim loại là các chất liệu trang trí có giá trị gợi cảm, gây ấn tượng trong đồ án trang trí.

Trong mấy mươi năm gần đây, phụ nữ các dân tộc nói chung, phụ nữ Pu Péo nói riêng có xu hướng sử dụng những mảnh vải mầu in hoa công nghiệp hiện đại để cắt, ghép hình trang trí kỷ hà trên trang phục. Dường như trong tâm thức người ta muốn đưa sự tươi mát, đường nét mềm mại uyển chuyển của tự nhiên mà họ tìm thấy sẵn trên các mẫu hình in hoa công nghiệp hiện đại, bổ sung cho trang trí cổ truyền. Song cách làm đó đã phá vỡ tính thuần nhất của nghệ thuật trang trí, gây ấn tượng có tính chất biểu trưng và đó là những dấu hỏi đặt ra cho các thế hệ cháu con về sự kế thừa và phát huy vốn trang trí truyền thống của Ông Bà trao lại, nó báo hiệu cho sự thay đổi nhiều mặt trong trang trí y phục dân tộc trong tương lai.
Theo: maxreading.com

rong đời sống tình cảm của người Thái, trai gái yêu nhau còn nhờ chiếc khăn Piêu nói hộ lòng mình. Lúc xa nhau, các cô gái thường tặng chàng trai mình yêu mến chiếc khăn Piêu đẹp nhất. Chiếc Piêu từ giây phút đó trở thành cầu nối tình yêu của họ...

Có một bài dân ca nói về chiếc khăn Piêu, chiếc khăn đội đầu, vật trang sức quan trọng gắn bó với đời sống tình cảm của các cô gái Thái.

Em xe sợi thành vóc hoa dâu
Em dệt cửi thành gấm vân chéo
Em dệt tơ thành đoá hoa vàng
Người các bản các phường muốn khóc
ều ước ao được em thêu khăn.

Nguồn gốc chiếc khăn Piêu gắn với một truyền thuyết. Chuyện kể rằng, ngày xưa lắm, có một mường toàn đàn bà sinh sống với nhau. Bất kỳ một người đàn ông nào đi qua đều bị giết chết. Một hôm, có một người đàn bà đi rừng và gặp một người đàn ông ở mường khác lạc sang. Hai người đi lại với nhau và sinh được một người con trai. Về sau, người con trai lớn lên và thấy được cách sống vô lý của "mường mẹ" nên đã sang "mường bố" huy động lực lượng sang đánh. Mường đàn bà thất bại, xin mường đàn ông tha chết và hứa sẽ ở chung với mường đàn ông. ể đánh dấu sự thất bại của họ, mường đàn ông bắt họ đội khăn có in những dấu ngón tay đã điểm chỉ vào đó, gọi là những chiếc "cút".

Khăn Piêu được phụ nữ tự dệt bằng loại vải bông, nhuộm chàm, thêu các hoa văn với các loại chỉ màu ở hai đầu khăn. ể làm một chiếc khăn Piêu phải mất từ 2 đến 4 tuần thêu liên tục. Nhưng phụ nữ Thái chỉ thêu trong lúc nông nhàn, rảnh rỗi, cho nên xong một chiếc khăn phải qua hàng tháng trời. Thêu khăn Piêu đòi hỏi sự khéo léo. Vì vậy, từ khi 6, 7 tuổi, người con gái Thái phải học tập cách thêu các hoa văn. "Piêu" đã trở thành một tiêu chuẩn xã hội để đánh giá người phụ nữ tài hoa siêng năng hay vụng dại, lười nhác.

Trong đời sống tình cảm của người Thái, trai gái yêu nhau còn nhờ chiếc khăn Piêu nói hộ lòng mình. Lúc xa nhau, các cô gái thường tặng chàng trai mình yêu mến chiếc khăn Piêu đẹp nhất. Chiếc Piêu từ giây phút đó trở thành cầu nối tình yêu của họ. Đối với chàng trai, khăn Piêu ghi dấu tài hoa, hơi ấm bàn tay cô gái mình yêu. Trai gái Thái ở Sơn La khi yêu nhau mà không lấy được nhau, cô gái đến xin lại chiếc Piêu của mình đã tặng.

Vào các dịp lễ hội, khi một cô gái tung còn, chàng trai nào bắt được phải đền cho cô gái một hoặc hai đôi vòng bạc. Ngược lại, khi chàng trai ném còn, nếu cô gái không bắt được phải đem khăn Piêu ra tặng. Nhiều khi vì cớ đó mà họ yêu nhau. Nếu cô gái không yêu chàng trai thì có thể đem vật khác đến xin lại chiếc khăn Piêu của mình.

Khi tình yêu không thành, chuyện tình ngắn ngủi được người Thái ví như "đời Piêu, đời vải". Họ cho rằng, tình cảm đôi lứa không thành như "Piêu lụa xoạc đôi" mà "Piêu lụa đã xé đôi không thể đội lại được".

Chuyện tình yêu của trai gái Thái thật mãnh liệt, say sưa, xong cũng thật chân tình, mộc mạc, đằm thắm qua chiếc khăn Piêu. Khăn Piêu vừa là nét đẹp trang phục truyền thống, vừa thể hiện tinh hoa trong văn hoá ứng xử cần được nâng niu và giữ gìn.

Theo: quehuongonline.vn

Khăn piêu là đặc trưng trong y phục của phụ nữ dân tộc Thái. Với đường nét tinh xảo của những hoa văn mang đậm chất núi rừng hoang sơ cùng sắc màu rực rỡ, nó thể hiện tình yêu, sức mạnh nữ tính thật quyến rũ.
Từ những sợi chỉ sau khi xe, được nhuộm màu bằng chất liệu lấy từ vỏ cây, hạt quả, trên nền vải đen, cô gái Thái thêu chiếc khăn piêu. Mỗi người có cách thể hiện khác nhau phụ thuộc vào tâm tư, tính cách của từng người. Thông thường là những đường diềm rất phức tạp, phối màu chủ đạo đỏ, vàng, xanh. Chỗ thì thêu hình thoi, chỗ thì thêu hình chữ chi, có thể bằng một màu nhưng cũng có thể bằng nhiều màu. Những chi tiết thể hiện cánh hoa, dòng suối tết bằng chỉ màu phối hợp hài hoà với đường thêu tinh tế làm chiếc khăn piêu càng thêm sống động.

Khăn piêu trước hết để tặng người yêu. Trong các dịp lễ hội, các chàng trai tỏ tình thường tìm cách cướp khăn piêu với sự "tòng phạm" của chính các cô gái. Khi cô gái muốn bày tỏ tình yêu trước sẽ tìm mọi lý do: để quên, để rơi, thậm chí tung khăn piêu về phía các chàng trai, miễn sao khăn piêu thuộc về người ấy.

Trước khi lấy chồng, các cô gái Thái phải làm rất nhiều khăn piêu để tặng cho nhà chồng. Khăn piêu đẹp không chỉ bởi màu sắc và đường nét đầy ấn tượng, mà đó còn là tài năng và phẩm hạnh của người phụ nữ.
Theo: maxreading.com

Trong truyền thống văn hoá vật chất của người Nùng An ở Phúc Sen,đáng chú ý là việc giữ gìn và bảo lưu bộ trang phục dân tộc truyền thống. Cũng giống như các dân tộc Nùng, Tày khác, trang phục của người Nùng An rất giản dị và chân phương được cắt may đơn giản nhưng cẩn thận từ loại vải chàm do họ tự tay làm nên. Đáng nói ở đây là hiện nay người dân PhyaChang vẫn thường xuyên mặc những bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Cách ăn mặc trang phục truyền thống trong tất cả mọi việc như đi học, đi chợ, đi làm hay trong những ngày lễ hội, Từ người già đến con trẻ, từ nam giới đến phụ nữ đều mặc trang phục chàm. Những con em người Nùng An dù công tác ở đâu hay ở bất kỳ cương vị nào khi họ về đến bản đều mặc những bộ trang phục này rồi mới đi thăm hỏi họ hàng, đi chơi, hàng xóm hay đi làm nương rẫy giúp gia đình.
Trang phục của người Nùng An có phân biệt theo lứa tuổi và giới tính và rất phong phú về chủng loại. Trang phục nam gồm có: quần, áo, khăn đội đầu, thắt lưng, đồ trang sức bằng bạc, túi vải thêu... Quần áo trẻ em ở đây cũng có điểm khác biệt so với các nhóm Nùng khác gồm: quần, áo, mũ đội đầu và trong đó chiếc mũ được trang trí khá cầu ký với những hoa văn họa tiết sặc sỡ nhất...Khi đứa trẻ mới lọt lòng, người ta quấn nó bằng quần áo cũ của bố mẹ vì theo quan niệm của họ là trẻ mới sinh ra không nên cho trẻ mặc đồ mới,khi lớn lên chúng hay đua đòi, trong khi đó quần áo cũ thì vải đã mềm thoáng rất tốt cho trẻ nhỏ. Khi đứa trẻ được một đến hai tuổi người ta cắt quần áo đơn giản theo một kiểu chung không phân biệt nam nữ. Cho đến lúc chúng lên 9 – 10 tuổi, người mẹ bắt đầu cắt may quần áo phân biệt nam nữ cho con. Trong độ tuổi này các bé gái bắt đầu mặc quần áo và quấn đầu đội khăn như người lớn.
Đồ trang sức của người Nùng An chủ yếu bằng bạc trắng giới thường đeo vòng tay bằng bạc và nhẫn bạc, phụ nữ đeo kiềng cổ, khuyên tai, nhẫn, vòng đeo tay và đeo bộ xà tích ở ngang lưng. Quan niệm của người Nùng An thì bạc trắng không chỉ tôn thêm vẻ đẹp của con người, sự kết hợp của nó với việc phô trương sự giàu có mà còn có ý nghĩa bảo vệ sức khỏe cho họ. Khi nhìn vào đồ trang sức bằng bạc người ta có thể đoán biết được sức khoẻ của người đeo nó, nếu khỏe mạnh thì đồ trang sức vẫn sáng, trắng, nếu sức khỏe yếu mệt hay có bệnh thì bạc bị màu xỉn, thâm lại, không sáng trắng nữa. Và vì thế khi bị ốm hay cảm người ta vẫn thường dùng đồng bạc trắng để đánh gió.
Theo: maxreading.com

Dân tộc Sán Dìu có số dân khoảng 126.000 người, phân bố ở miền trung du thuộc các tỉnh Hưng Yên, Bắc Giang, Phú Thọ, Bắc Cạn, Thái Nguyện, Tuyên Quang, Quảng Ninh. Dân tộc Sán Dìu còn có tên gọi khác là: Trại, Trại Đất, Mán Quần cộc, Sán Dẻo. Tiếng Sán Dìu thuộc nhóm ngôn ngữ Hán.
Người Sán Dìu chủ yếu làm ruộng nước, có một phần nương rẫy, sỏi đá. Ngoài ra, còn có chăn nuôi, đánh bắt nuôi thả cả, khai thác lâm sản, đan lát, làm gạch ngói...Từ lâu đời nay, người Sán Dìu đã sáng tạo ra chiếc xe quệt (không cần bánh lăn) dùng trâu kéo để làm phương tiện vận chuyển.Cách gánh trên vai hầu như chỉ dùng cho việc đi chợ hàng ngày nơi đây.
Thường ngày người Sán Dìu dùng cả cơm cả cháo, đồ giải khát thông thường cũng là nước cháo loãng.
Trang phục của người Sán Dìu đã và đang đổi thay, cũng giống trang phục người Kinh.Những phụ nữ Sán Dìu có tập quán ăn trầu và thường mang theo mình chiếc túi vải đựng trầu hình múi bưởi có thêu nhiều hoa văn rực rỡ, kèm theo đó là con dao bổ cau có bao bằng gỗ được chạm khắc trang trí đẹp.
Người Sán Dìu ở thành từng chòm xóm nhỏ. Người Sán Dìu thường ở nhà trệt mái lợp rạ hoặc tranh ngói tường trình hay xây gạch mộc...
Trong gia đình, người chồng (cha) là chủ gia đình, con sinh ra theo họ cha, cũng như người kinh con trai được thừa hưởng gia tài. Việc cưới hỏi cho con cái là do cha mẹ quyết định . Con trai con gái phải được so tuổi, xem số trước khi nên duyên vợ chồng.
Việc ma chay cũng qua nhiều lễ thức. Những năm gần đây, người chết được bốc cốt-cải táng, đây là một dịp vui.
Người Sán Dìu thờ cúng tổ tiên, Thổ Thần,Tao Quân, nhiều nhà lập bàn thờ bà Mụ bảo hộ trẻ con... Trong một năm, đồng bào có các lễ: Hạ điền, thượng điền, cầu đảo, cơm mới..Theo chu kỳ sản xuất. Họ còn thờ cả Phật bà Quan âm, Tam Thánh, tổ sư của mình nữa. Trong thơ ca dân gian của người Sán Dìu phong phú việc dùng thơ ca trong sinh hoạt hát đối nam nữ (soọng cô) rất phổ biến. Truyện kể là những thơ ca đặc sắc. Những điệu nhảy múa thường xuất hiện trong đám ma. Nhạc cụ có kèn, tù và, sáo, trống, thanh lã, não bạt cũng để phục vụ nghi lễ tôn giáo.Có các trò chơi của dân tộc được đồng bào ưa thích là: đánh khăng, đi cà kheo, Sán Dìu, kéo co, đánh cầu lông....
Theo: maxreading.com

Người Pà Thẻn trước đây sống du canh du cư trên những vùng núi cao, hẻo lánh vùng núi phía Bắc. Với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước người Pà Thẻn đã hạ sơn sống định canh định cư thành làng bản ở những khu vực tương đối bằng phẳng gần khe suối giao thông thuận tiện.

Trang phục của người Pà Thẻn ngoài chức năng bảo vệ cơ thể còn có chức năng xã hội và thẩm mỹ rõ rệt.Như hiện nay trang phục truyền thống của phụ nữ Pà Thẻn hầu như còn giữ nguyên,nhưng nam giới thì có nhiều thay đổi. Đa phần nam giới Pà Thẻn hiện nay đều mặc quần au may sẵn và áo sơ mi.Chỉ trong ngày cưới chú rể mới mặc áo bà ba đen, quần chè trang điểm thêm 2 chiếc khăn vắt chéo qua ngực và dùng thắt lưng màu trắng.

Bộ nữ phục Pà Thẻn nổi bật nhờ cách dùng màu của dân tộc mình. Đó là màu đỏ tươi vì vậy một số dân tộc gọi họ là người Mèo đỏ. Bộ nữ phục bao gồm đầy đủ áo, thắt lưng váy, yếm và khăn. Phụ nữ Pà Thẻn xưa nay vẫn để tóc dài được vấn quanh đầu bằng khăn đội đầu. Khăn thường có hai loại: khăn trong ( Ke sọ) và khăn ngoài( Sừ chỉ). Khăn trong làm bằng vải tự dệt nhuộm chàm, dài khoảng 30 cm nhưng được gấp nhỏ chỉ còn khoảng 5cm. Khi sử dụng khăn được vấn thành nhiều vòng xung quanh đầu và tạo thành một vành rộng như cái nón. Còn lớp khăn vấn ngoài được làm bằng vải màu đỏ dệt xen những sọc trắng.

Người Pà Thẻn chỉ có một loại áo dùng cho cả 4 mùa và trong mọi hoàn cảnh,những ngày thường cũng như ngày hội hè. Váy được may theo kiểu không cổ khi mặc hai thân vắt chéo với nhau thân sau dài hơn thân trước. Màu chủ đạo của áo là màu đỏ nhưng có phối màu với các màu sáng như màu trắng bằng cách ghép vải hoặc dệt thành các đường kẻ sọc. Cách cắt may và trang trí áo của phụ nữ Pà Thẻn hoàn toàn không giống với dân tộc nào.Theo hình thức trang trí của của áo kết hợp thêu và ghép vải để phối màu đã tạo nên một phong cách riêng cho trang phục Pà Thẻn.

Váy của phụ nữ Pà Thẻn là loại váy hở được làm bằng vải đỏ. Phần giáp với cạp váy được xếp thành nếp. Có thể chia các phần trang trí của váy thành năm phần: hai phần ngoài chỉ là vải đen không trang trí hoa văn khi mặc phần này sẽ được vắt chồng lên nhau về phía sau. Tiếp theo là hai phần được trang trí rất nhiều, thường được ghép vải trắng, đó, xen kẽ những dải thêu hoa văn. Và phần ở giữa được chia làm hai mảng:nửa dưới màu đỏ và thêu trang trí hoa văn, nửa trên để viền đen không trang trí.
Cùng với yếm, còn có váy, là một mảnh vải hình vuông, khi mặc chỉ cần đeo vào cổ, trông giống cái tạp dề nhưng không có chức năng như tạp dề mà là một bộ phận không thể thiếu trong trang phục của phụ nữ Pà Thẻn.

Phụ nữ Pà Thẻn dùng hai loại dây lưng: màu đen và màu trắng. Sinh hoạt hàng ngày họ dùng màu đen, còn trong các dịp lễ hội hay cưới xin mới dùng loại dây lưng màu trắng. Cũng như dân tộc Thái, người phụ nữ Pà Thẻn cũng có kiểu trang điểm bằng tóc để phân biệt người có chồng và người chưa có chồng. Những phụ nữ đã có gia đình thường tết tóc đuôi sam vấn quanh đầu thành vòng và lấy kẹp ba lá ghim lại. Còn những người chưa có chồng thì chỉ cặp tóc đằng sau theo kiểu đuôi gà.

Đồ trang sức của người Pà Thẻn gồm các loại như: vòng tay, hoa tai, vòng cổ vòng cổ được cả nam và nữ sử dụng,nhìn chung phụ nữ sử dụng nhiều hơn. Những trang sức này thường được đeo nhiều vào các dịp sinh hoạt cộng đồng, cưới xin,lễ hội... còn ngày thường họ chỉ đeo hoa tai.

Và túi đeo cũng được coi là một vật trang sức với phụ nữ Pà Thẻn khi xuống chợ hay đi chơi xa và là vật không thể thiếu của cô dâu khi về nhà chồng.
Theo: maxreading.com

Với những sắc màu thổ cẩm rực rỡ và hoa văn tinh túy, những phụ nữ Dao Tiền đã làm nên những bộ áo,váy tôn vẻ đẹp của mình trước thiên nhiên.

Trang phục truyền thống của phụ nữ Dao Tiền đặc sắc, nổi bật là nhờ nghệ thuật trang trí và kỹ thuật nhuộm chàm. Với nghệ thuật thêu thoáng để lộ nền đen, nền chàm ẩn ngay trong các họa tiết có tác dụng làm giảm độ rực chói, mạnh mẽ của các mầu nguyên làm cho sự hòa sắc có độ chuyển êm trầm nhuần nhuyễn. Sắc màu và những hoạ tiết trên các sản phẩm may mặc, đặc biệt là của phụ nữ, chính là biểu tượng đặc sắc, độc đáo của một tộc người.

Sự gắn kết giữa trang sức với áo, váy là một nguyên tắc không thể thiếu trong trang phục người Dao Tiền, những đồng xu bạc, hay hạt cườm gắn lên mũ, áo, mang vẻ đẹp độc đáo. Nền thổ cẩm rực rỡ ở cổ áo, nẹp ngực, ống tay được sáng lấp lánh nhờ đồ trang sức bằng bạc với hoa văn tinh xảo càng làm tăng thêm vẻ đẹp của trang phục. Theo quan niệm của người Dao Tiền, khi cô gái về nhà chồng, ngoài váy, áo tự làm suốt một năm qua, còn có của hồi môn là những đồ trang sức bằng bạc do cha mẹ mình tặng. Những đồ trang sức này sẽ được giữ lại như bảo vật của gia đình, dòng họ và sẽ trao lại cho con cháu sau này. Mỗi người một vẻ, mỗi đồ trang sức một kiểu cách hoa văn, mỗi loại váy áo một thứ thổ cẩm đã làm nên một bức tranh xuân đầy màu sắc. Các cô gái Dao Tiền như tươi tắn và xinh đẹp hơn trong những bộ váy áo mới cùng nhiều trang sức bạc rung rinh theo nhịp bước chân. Với dân tộc Dao Tiền, đây cũng là cốt cách, là truyền thống văn hóa đậm chất nhân văn.


Theo: maxreading.com